In de afgelopen periode kregen we meerdere werkgevers aan de lijn met zorgen over een werknemer waarvan werd vermoed dat er sprake was van alcohol- of drugsgebruik op de werkvloer. Dat laat zien dat dit onderwerp actueler is dan veel organisaties denken — en dat werkgevers vaak worstelen met de vraag wat zij wel en niet mogen doen.
Bent u voorbereid?
Alcohol-, drugs- en medicijngebruik op de werkvloer is een onderwerp waar veel werkgevers liever niet mee geconfronteerd worden. Toch blijkt uit cijfers van het Trimbos-instituut dat bijna 17% van de werkenden riskant drinkt en ruim 1 op de 10 werkenden drugs gebruikt. Daarnaast verzuimen werknemers jaarlijks bijna 2,9 miljoen dagen door alcoholgebruik.
Voor werkgevers brengt dit risico’s mee op het gebied van veiligheid, gezondheid, productiviteit en reputatieschade. Daarom adviseren het Trimbos-instituut en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkgevers om een alcohol-, drugs- en medicijnbeleid (ADM-beleid) op te stellen.
Een goed ADM-beleid draait niet alleen om regels en sancties, maar ook om preventie, bewustwording, begeleiding en zorg.
Van vermoeden naar beleid: wat moet je als werkgever weten?
Werkgevers hebben bovendien wettelijke verantwoordelijkheden. Op basis van de Arbowet moeten zij zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Daarbij hoort ook aandacht voor middelengebruik dat de veiligheid of inzetbaarheid van medewerkers kan beïnvloeden.
Daarnaast vraagt een ADM-beleid om een zorgvuldige juridische aanpak. Werkgevers moeten rekening houden met privacywetgeving (AVG), de positie van werknemers met een verslaving – die arbeidsrechtelijk vaak als ziekte wordt aangemerkt – en de eventuele instemmingsrechten van de ondernemingsraad. Voor sommige beroepsgroepen gelden bovendien afwijkende regels rondom alcohol- en drugstesten.
Tegelijkertijd zijn er duidelijke grenzen aan wat werkgevers mogen doen. Het testen van medewerkers op alcohol of drugs is in de meeste gevallen niet toegestaan. Ook mag een werkgever een medewerker niet registreren als ‘verslaafd’. Gesprekken moeten daarom altijd gaan over concreet gedrag, functioneren en veiligheid.
Een ADM-beleid levert organisaties veel op. Denk aan meer veiligheid op de werkvloer, minder verzuim, betere samenwerking, hogere productiviteit en minder risico op juridische procedures of reputatieschade.
Meer weten over de aandachtspunten rondom een ADM-beleid? Vraag onze checklist ADM-beleid op. Hiermee krijg je inzicht in de belangrijkste juridische en praktische aspecten van dit beleid.
